Een camera in de mobiele telefoon

Ooit heeft iemand bedacht om een camera in een mobiele telefoon te stoppen. Dat heeft gezorgd voor een belangrijke revolutie in de fotografie. Daar gaat deze blog over. Maar ik begin bij het begin.

In de geschiedenis van de fotografie zijn verschillende momenten aanwijsbaar waarbij de praktijk van de fotografie plotseling een grote sprong “voorwaarts” maakte. Vanzelfsprekend is de uitvinding van de fotografie zelf (in 1839) zo’n cruciaal moment. In de eerste periode van haar bestaan was fotografie vervolgens vooral iets voor gegoede intellectuelen. Het was een ingewikkeld proces, je moest technisch heel wat in je mars hebben en er ook veel tijd en geld voor over hebben om de kunst van het fotograferen te beoefenen. Dat veranderde heel sterk in 1888. Opeens werd fotografie iets voor iedereen: mannen, vrouwen en zelfs kinderen. Wat gebeurde er in 1888?

In 1888 startte George Eastman de productie van een simpele fotocamera in de vorm van een doosje.  Het doosje was klein (16.5 x 9 x 8.3 cm), het was uitgerust met een simpele lens (met diafragma f/9) en een sluiter die je actief maakte door aan een touwtje te trekken.  Je maakte een foto door de ontspanknop in te drukken. De standaard belichtingstijd was 1/20 seconde. Het apparaat heette “de Kodak”, het had geen zoeker en ook geen opnameteller, het kostte 25 dollar, en het was geladen met een papieren negatief filmrol waarop 100 ronde foto’s met een diameter van 65 mm pasten. Als de film vol was moest je het hele apparaat terugsturen naar de fabriek, waar de film werd ontwikkeld. De afdrukken werden naar de eigenaar gestuurd, samen met de opnieuw geladen camera.

De bekende Kodak slagzin: “U drukt op de knop en wij doen de rest” geeft een vrij nauwkeurige omschrijving van het systeem. “Wij leveren iedereen die intelligent genoeg is om een doos ergens op te richten en op een knop te drukken een instrument dat het mogelijk maakt om te fotograferen, zonder dat je verder iets nodig hebt of ook maar iets van fotografie hoeft te weten.” De fabrikant stimuleerde mensen om de camera overal mee naar toe te nemen en spontane opnames te maken op een manier waarop dat daarvóór niet gebeurde (“snapshots” ). Dat gebeurde ook, en dit betekende een ware revolutie in het fotolandschap. Miljoenen mensen maakten voortaan zelf foto’s van hun privéleven, van hun gezin, hun familie-uitjes en van al het overige dat ze interessant vonden om op de foto te zetten. Terwijl fotografie daarvóór toch vooral een zaak was van professionele fotografen en een kleine groep liefhebbers.

Sindsdien zijn er allerlei ingrijpende ontwikkelingen geweest in de fotografie, met revolutionaire gevolgen. Zoals de komst van de kleinbeeldcamera, de uitvinding van de digitale fotografie en de komst van de compactcamera. Maar ik ga daaraan voorbij en maak een grote sprong voorwaarts, naar het moment dat men voor het eerst een camera in een mobieltje stopte (in 2000). Dat moment kun je wat mij betreft prima vergelijken met de komst van de Kodak indertijd. Want net als bij de Kodak betekende het inbouwen van een camera in een mobiele telefoon een plotselinge en grote verandering in hoe de fotografie vanaf dat moment werd gebruikt en door wie.

De eerste telefoon met een camera was de Sharp J-SH04. Deze telefoon verscheen in november 2000 in Japan.
De 0,1 megapixelcamera was in staat om foto’s te schieten met 110.000 pixels.
De J-SH04 was tevens het eerste toestel met een kleurendisplay (256 kleuren).

Ga maar na. Verreweg de meeste foto’s worden tegenwoordig gemaakt met mobiele telefoons en niet met een losse camera! Dat is gemakkelijk, je hebt die telefoon altijd bij je, je kunt die foto’s ook gelijk versturen naar je vrienden en bekenden. De camera in het mobieltje wordt voor veel meer dingen gebruikt dan de losse (compact)camera daarvóór: slordiger, pragmatischer, praktischer.  Er zijn natuurlijk wel mensen die proberen fotokunst te maken met het mobieltje, maar voor het gros van de gebruikers is het gewoon een gebruiksvoorwerp, dat op veel momenten handig is. Bijvoorbeeld om in de “doe-het-zelf”-zaak te laten zien wat voor scharniertje je zoekt. Om aan je vrienden te laten zien wat voor leuke meid je net bent tegengekomen. Om je ziektekostenverzekering de te vergoeden rekening door te sturen. Om je partner het nieuwe huis te laten zien dat je hebt ontdekt. Om je geliefde regelmatig foto’s van jezelf of waar je mee bezig bent op te sturen. En ga zo maar door. Het is vrijwel nooit de bedoeling dat die foto’s afgedrukt worden. Het zijn vluchtige, digitale beelden, die na gebruik weggegooid kunnen worden (maar vaak nog heel lang in het mobieltje blijven zitten). Het hele idee van fotografie is, eerst met de komst van de Kodak-camera, en nu ook weer met de camera in het mobieltje, helemaal op zijn kop gezet. Het gaat niet meer speciaal om “mooie beelden”, het gaat om “alle mogelijke beelden”. Het gaat niet om afdrukken, maar om plaatjes op het beeldscherm. Het gaat niet om een paar honderd foto’ s per jaar, maar gemakkelijk om honderd beelden per week, of misschien zelfs wel per dag. Fotografie anno 2013 is fotograferen met je mobieltje!. Wonderlijk hoe snel zo’n verandering kan gaan!

2 Comments

  • De invloed van de mobiele telefoon op de fotografie is hier mogelijk wat negatief neergezet.
    Fotografie is wat mij betreft uitgebreid met een groep mensen zoals jij deze hierboven beschrijft. Interessant is om te ontdekken hoe in de loop van de komende jaren deze groep omgaat met de verwerking van deze massaproductie. Daar waar het nu een kunst is om überhaupt foto’s te vinden uit verleden, zal het straks een kunst worden (of verzinnen we daar slimme algoritmes voor?) om ‘die ene’ foto te vinden die we zoeken in die enorme massa aan gigabytes.
    Positief uitgelegd is het wat mij betreft het mooie van deze ontwikkeling dat het een groep nieuwe fotografen trekt: in de grote massa zal ook een aantal mensen zitten die wel de overstap maken naar het vakmanschap ‘echte’ fotografie. Zij laten, geïnspireerd door die telefoon, zich overhalen naar de kant van de ‘echte’ fotografen. Zullen zich verdiepen en hun hobby uitbreiden. Kortom, mooie pareltjes komen er aan, mede door die telefoon, dat weet ik zeker….
    Ik beschouw het dus als een prachtige motivator naar het ontdekken van nieuwe talent. Mensen die normaal mogelijk nooit op het idee waren gekomen om deze hobby verder uit te diepen.

    • Het was zeker niet mijn bedoeling om negatief over de revolutie veroorzaakt door de camera in de mobiele telefoon te oordelen. Mijn stelling is juist dat “fotografie” in het verleden veel teveel werd vereenzelvigd met “kunst-fotografie” en de rest telde niet mee. Terwijl vanaf het begin van de fotografie “de rest” (foto’s van andere landen, reclamefotografie, wetenschappelijke fotografie, huis-, tuin- en keuken-kiekjes, gevonden foto’s, etc., etc. wat mij betreft minstens net zoveel aandacht en waardering verdienden en verdienen als de “kunst-fotografie”. Dat idee probeer ik in deze website uit te dragen en tegen die achtergrond ben ik vooral heel blij met de brede verspreiding en verbreding van de fotografie via de mobiele telefoon. En net als jij ben ik alleen maar heel benieuwd waar die revolutie in de fotografie verder nog toe gaat leiden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *