Iedereen fotografeert

In het Rijksmuseum in Amsterdam is tot en met 20 juni de tentoonstelling Iedereen fotografeert te zien, over de opkomst van de amateurfotografie in Nederland tussen 1880 en 1940. De tentoonstelling omvat ruim 130 foto’s, foto-albums en camera’s uit die tijd. De opkomst van de amateurfotografie was het gevolg van de technologische ontwikkelingen op dit terrein, met name de komst van kleine, handzame camera’s. Daardoor kon de gewone burger foto’s maken van intieme momenten in het dagelijkse leven, van reizen, van feestelijke momenten, etc. Die foto’s zijn nu te zien in het Rijksmuseum – en ze lijken verrassend veel op de foto’s die wij tegenwoordig met onze mobieltjes maken van de omgeving om ons heen.

J.J.M. Guy de Coral, Groepsportret met zelfontspanner, 18 September 1887. ANWB Historisch Archief, Den Haag.

In die tijd waren het vooral de welvarende jongeren die gingen fotograferen. Ze gingen ook fietsen, ze richtten verenigingen op (waaronder de ANWB – de wielrijdersbond), ze organiseerden soirees en excursies. En ze namen overal foto’s van, die ze verzamelden in fotoalbums. Bekende amateur-fotografen waarvan werk te zien is zijn o.a. koningin Wilhelmina en de kunstenaars G.H. Breitner, Willem Witsen en Theo van Doesburg.

Het aantal amateurfotografen groeide snel. Waren er in 1890 duizend amateurfotografen, in 1900 waren dat er al vijftien-duizend. En dat aantal bleef de jaren daarna alleen maar verder groeien.

Bij de tentoonstelling hoort een podcast, waarin televisiemaker Wilfried de Jong de conservator fotografie van het Rijksmuseum, Mattie Boom, interviewt. Zij was curator van deze tentoonstelling, die gebaseerd is op haar proefschrift over de ontwikkeling van de amateurfotografie tussen 1880 en 1940. Ook is er een publicatie van het Rijksmuseum bij de tentoonstelling: Everyone is a photographer – The Rise of Amateur Photography in The Netherlands 1880 – 1940. Dit boek is een Engelstalige bewerking van het proefschrift van Mattie Boom. ISBN 978-94-6208-477-3, € 39.95.

De tentoonstelling Iedereen fotografeert is nog tot 20 juni te zien in het Rijksmuseum in Amsterdam